Kediniz mama kabının başına geldi.
Biraz mama yedi.
Sonra tekrar geldi.
Siz de düşündünüz:
“Acaba doydu mu?”
Kedi beslenmesinde en çok karıştırılan konulardan biri günlük mama miktarıdır. Çünkü internette “Kedi günde 50 gram yemeli” veya “5 kiloluk kedi 70 gram yemeli” gibi birçok farklı rakam görebilirsiniz.
Fakat gerçek şu:
Her 5 kiloluk kedi aynı miktarda mama yemez.
Çünkü günlük mama ihtiyacı yalnızca kedinin kilosuna göre belirlenmez. Kedinin yaşı, kısırlaştırılmış olup olmadığı, aktivite düzeyi, mevcut kilosu, vücut kondisyonu ve mamanın kalori yoğunluğu birlikte değerlendirilmelidir. AAHA/AAFP kılavuzları da kedilerin beslenme planının bireysel ihtiyaçlara göre hazırlanmasını ve vücut kondisyonunun düzenli takip edilmesini öneriyor.
Kediler Günde Kaç Gram Mama Yer?
Bu soruya doğrudan “şu kadar gram” demek doğru değildir.
Çünkü 50 gram bir mamanın kalorisi, başka bir mamanın 50 gram kalorisiyle aynı olmayabilir.
Örneğin bir kuru mamanın 100 gramında 350 kcal, başka bir mamanın 100 gramında 420 kcal bulunabilir.
Bu nedenle aynı kilodaki iki kediye aynı gramajda mama vermek, aynı miktarda enerji vermek anlamına gelmez.
Asıl soru:
“Kedim günde kaç gram mama yemeli?” değil, “Kedim günlük ne kadar enerjiye ihtiyaç duyuyor?” olmalıdır.
Kedinin Günlük Mama İhtiyacı Neye Göre Belirlenir?
Günlük beslenme miktarını etkileyen başlıca faktörler şunlardır:
Kedinin kilosu
İdeal vücut ağırlığı
Yaşı
Kısırlaştırma durumu
Aktivite düzeyi
Vücut kondisyonu
Sağlık durumu
Mamanın enerji yoğunluğu
Bu nedenle paket üzerindeki besleme tablosu önemli bir başlangıç noktası olsa da her kedi için değişmez bir kural değildir. AAHA, mama miktarının kedinin kilosu ve vücut kondisyonuna göre düzenli olarak değerlendirilmesini öneriyor.
4 Kiloluk Kedi Ne Kadar Mama Yemeli?
Örneğin 4 kg ağırlığında sağlıklı yetişkin bir kediyi düşünelim.
AAHA/AAFP kılavuzlarında yetişkin kedilerin enerji ihtiyacını tahmin etmek için kullanılan formüllerden biri:
RER = 30 × vücut ağırlığı (kg) + 70
şeklindedir.
4 kg için:
30 × 4 + 70 = 190 kcal/gün
Bu değer, bir kedinin günlük mama gramajını doğrudan göstermez; enerji ihtiyacını tahmin etmek için kullanılan bir başlangıç hesabıdır.
Eğer kedinizin maması:
100 gramda 380 kcal
içeriyorsa teorik olarak:
190 ÷ 3,8 = yaklaşık 50 gram
mama eder.
Fakat bu hesap her 4 kg kedi için 50 gram verilmelidir anlamına gelmez.
Kedinin aktivitesi, kısırlaştırma durumu, vücut kondisyonu ve sağlık durumu bu miktarı değiştirebilir.
Bu nedenle hesaplamayı başlangıç noktası olarak düşünmek gerekir.
Mamanın Kalorisi Neden Bu Kadar Önemli?
İki mama düşünün:
Mama A: 100 g = 350 kcal
Mama B: 100 g = 420 kcal
Her iki mamadan da 60 gram verdiğinizde:
Mama A yaklaşık 210 kcal
Mama B ise yaklaşık 252 kcal
sağlar.
Yani gramaj aynı olsa bile kedinizin aldığı enerji farklıdır.
Bu yüzden mama seçerken yalnızca:
“Günde kaç gram?”
sorusuna değil,
“Bu gramaj kaç kalori?”
sorusuna da bakmak gerekir.
AAHA, günlük kalori alımının hesaplanmasını ve tüm yiyeceklerin toplamının değerlendirilmesini öneriyor.
Yavru Kedi Ne Kadar Mama Yemeli?
Yavru kediler yetişkin kedilerden farklı beslenir.
Çünkü büyüme döneminde enerji ihtiyacı oldukça yüksektir.
AAHA/AAFP verilerine göre 10 haftalık yavru kedilerde enerji ihtiyacı yaklaşık 200 kcal/kg/gün seviyesine ulaşabilirken, 10 aylık dönemde yaklaşık 80 kcal/kg/gün seviyelerine düşebilir.
Bu nedenle yavru kedilere yalnızca yetişkin kedilerin gramajlarını küçülterek mama vermek doğru değildir.
Yavru kediler için:
Büyüme dönemine uygun mama
Yeterli enerji
Tam ve dengeli beslenme
ve
Kedinin gelişiminin düzenli takip edilmesi
önemlidir.
Kısırlaştırılmış Kedi Ne Kadar Mama Yemeli?
Kısırlaştırma sonrasında kilo kontrolüne daha fazla dikkat edilmesi gerekebilir.
Çünkü bazı kedilerde enerji ihtiyacı azalırken iştah artabilir. Bu durum fazla kalori alımını kolaylaştırabilir. AAHA/AAFP de kısırlaştırmanın kilo artışı açısından önemli bir risk faktörü olduğunu vurguluyor.
Bu nedenle kısırlaştırılmış kedilerde mama miktarı belirlenirken:
Kedinin ideal kilosu
Mama kalorisi
Günlük aktivitesi
Vücut kondisyonu
birlikte değerlendirilmelidir.
Paket üzerinde “Sterilised” yazması da porsiyonun sınırsız olabileceği anlamına gelmez.
Yaşlı Kediler Ne Kadar Mama Yemeli?
Yaş ilerledikçe kedilerin beslenme ihtiyaçları değişebilir.
AAHA/AAFP, 7–10 yaş arasındaki olgun yetişkin kedilerde enerji ihtiyacının bireysel olarak değerlendirilmesini; 10 yaş üzerindeki kedilerde ise enerji ihtiyacında artış olabileceğinin dikkate alınmasını öneriyor.
Bu nedenle yaşlı bir kedi için yalnızca yaşına bakarak mama miktarını artırmak veya azaltmak doğru değildir.
Özellikle yaşlı kedilerde:
Kilo kaybı
İştah değişikliği
Kas kaybı
Çok su içme
gibi değişiklikler varsa veteriner değerlendirmesi önemlidir.
Kedinin İdeal Kilosu Nasıl Anlaşılır?
Kedinizin yalnızca tartıdaki kilosuna bakmak yeterli değildir.
Veteriner hekimlikte Body Condition Score (BCS) adı verilen vücut kondisyon skoru kullanılır.
9 puanlık sistemde 5/9 ideal vücut kondisyonu olarak kabul edilir. İdeal vücut kondisyonundaki kedide kaburgalar hafif bir yağ tabakası altında hissedilebilir ve bel hattı yukarıdan bakıldığında seçilebilir.
Bu nedenle:
“Kedim 5 kilo, demek ki normal.”
demek her zaman doğru değildir.
5 kg bir kedi ideal kiloda olabilir.
Başka bir 5 kg kedi ise fazla kilolu olabilir.
Kedinize Mama Kabını Sürekli Dolu Bırakmak Doğru mu?
Bazı kediler kendilerini kontrol ederek gün boyunca küçük miktarlarda yiyebilir.
Ancak bütün kediler bunu yapamaz.
Özellikle kilo almaya yatkın kedilerde mama kabını sürekli dolu tutmak fazla kalori tüketimini kolaylaştırabilir. AAHA, kontrollü porsiyonlar ve besleme planlarının kullanılmasını öneriyor.
Bu yüzden kediniz kilo almaya başladıysa:
Mama miktarını ölçmek
Günlük porsiyonu belirlemek
Öğünlere bölmek
daha kontrollü bir yaklaşım olabilir.
Kediler Günde Kaç Öğün Yemeli?
Kediler doğal olarak gün içerisinde birden fazla küçük öğün tüketmeye eğilimlidir.
Bu nedenle günlük mama miktarını tek seferde vermek zorunlu değildir.
Örneğin günlük porsiyon:
Sabah
Akşam
veya daha küçük porsiyonlar halinde gün içine bölünebilir.
AAHA, özellikle besleme planı oluşturulurken günlük miktar ve besleme sıklığının birlikte belirlenmesini öneriyor.
Burada önemli olan öğün sayısından çok:
Günlük toplam miktarın kontrol edilmesidir.
Yaş Mama Veren Kedi Ne Kadar Yemeli?
Yaş mamanın gramajı kuru mamayla doğrudan karşılaştırılamaz.
Çünkü yaş mamanın büyük bir bölümü sudur.
Bu nedenle:
100 gram yaş mama = 100 gram kuru mama
şeklinde düşünmek doğru değildir.
Yaş mama seçerken ürünün enerji değerine bakmak gerekir.
Kediniz hem yaş hem kuru mama yiyorsa, ikisini ayrı ayrı değil toplam günlük enerji alımının bir parçası olarak değerlendirin.
Cornell Üniversitesi de kedilerin yaş mama, kuru mama veya ikisinin kombinasyonuyla beslenebileceğini; önemli noktanın beslenmenin tam ve dengeli olması olduğunu belirtiyor.
Yaş Mama + Kuru Mama Birlikte Veriliyorsa
Bu durumda en sık yapılan hata:
Kuru mama normal miktarda + üzerine ekstra yaş mama
vermektir.
Bu yaklaşım kedinin günlük kalori alımını farkında olmadan artırabilir.
Daha doğru yöntem, günlük beslenmeyi bütün olarak planlamaktır.
Örneğin kedinizin günlük enerji ihtiyacının bir kısmı kuru mamadan, kalan kısmı yaş mamadan karşılanabilir.
Böylece iki mama türü birlikte kullanılabilirken toplam kalori de kontrol altında tutulabilir.
Ödül Maması Günlük Mama Miktarına Dahil mi?
Kesinlikle.
Ödül maması da kaloridir.
Cornell Üniversitesi, ödül ve atıştırmalıkların kedinin günlük kalori alımının yaklaşık %10–15'ini geçmemesini öneriyor. AAHA ise temel ve tam dengeli beslenmenin toplam alımın en az %90'ını oluşturmasını, ödül ve diğer ek gıdaların ise %10 veya daha az tutulmasını öneriyor.
Bu yüzden:
“Mama gramını ölçüyorum ama arada ödül veriyorum.”
diyorsanız ödülleri de hesaba katmanız gerekir.
Kedim Sürekli Mama İstiyor. Daha Fazla Vermeli miyim?
Her zaman değil.
Bazı kediler gerçekten aç olabilir.
Ancak bazıları:
Alışkanlıktan
Can sıkıntısından
İlgi istediği için
Mama kabını boş görmeyi sevmediği için
mama isteyebilir.
Özellikle kedinizin kilosu artıyorsa mama istemesini otomatik olarak daha fazla mama vererek karşılamak doğru değildir.
Günlük mama miktarını ölçün ve kedinizin kilosunu takip edin.
Kediniz Mama Yemeyi Birdenbire Bıraktıysa
Burada konu tamamen değişir.
Kediler uzun süre yeterli besin almadan kalmamalıdır.
Cornell Üniversitesi, yemek yemeyi reddeden ve özellikle kilo kaybeden kedilerin veteriner tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Kediniz normalde severek yediği mamayı aniden reddediyorsa bunu yalnızca:
“Mamayı beğenmedi.”
şeklinde değerlendirmeyin.
Ağız ve diş problemleri, sindirim sistemi sorunları ve diğer sağlık problemleri iştahsızlığa neden olabilir.
Mama Miktarını Her Ay Yeniden Kontrol Etmeli misiniz?
Evet.
Çünkü kedinin enerji ihtiyacı hayat boyunca aynı kalmaz.
Kediniz:
Kilo aldıysa
Kilo verdiyse
Daha az hareket etmeye başladıysa
Daha fazla hareket etmeye başladıysa
Kısırlaştırıldıysa
Yaşlandıysa
mama miktarının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
AAHA, beslenme planının kedinin yaşam evresi, aktivite düzeyi, vücut kondisyonu ve sağlık durumuna göre düzenlenmesini öneriyor.
Mama Miktarını Nasıl Hesaplayabilirsiniz?
Pratik bir yöntem:
1. Kedinizin kilosunu öğrenin
Örneğin:
4 kg
2. Mamanın kalori değerini bulun
Örneğin:
380 kcal / 100 g
3. Günlük enerji ihtiyacını veteriner önerisi veya uygun hesaplama ile belirleyin
Örneğin hesaplama başlangıç olarak:
190 kcal/gün
4. Kaloriyi mama yoğunluğuna bölün
190 ÷ 3,8 = yaklaşık 50 g/gün
Ancak bu örnek bir hesaplamadır, kediniz için reçete değildir.
Gerçek ihtiyaç; ideal kilo, aktivite, kısırlaştırma durumu, yaş ve vücut kondisyonuna göre değişebilir. AAHA/AAFP de enerji hesaplarının bireysel değerlendirmeyle düzenlenmesi gerektiğini belirtiyor.
Mama Miktarını Ölçmek Neden Önemli?
“Bir avuç mama” veya “biraz mama” ölçü değildir.
Özellikle kilo kontrolünde gramla ölçüm daha doğru sonuç verir.
Bir mutfak tartısı kullanarak günlük porsiyonu ölçebilirsiniz.
Örneğin:
Günlük 55 g
belirlediyseniz bunu göz kararı yerine tartarak vermek daha tutarlı olur.
Aynı şekilde yaş mama kullanıyorsanız paketin gramajı ve kalori bilgisi üzerinden toplam günlük miktarı takip edebilirsiniz.
Mama Miktarı Konusunda En Çok Yapılan Hatalar
1. Her kediye aynı gramajı vermek
2. Yalnızca kilo üzerinden hesap yapmak
3. Mama kalorisine bakmamak
4. Ödül mamalarını hesaba katmamak
5. Mama kabını sürekli dolu bırakmak
6. Kedinin kilosunu düzenli takip etmemek
7. Yaş mama ve kuru mamayı toplam kalori hesabına katmamak
8. Paketin önerdiği miktarı kedinin bireysel ihtiyacından bağımsız kabul etmek
AAHA, paket üzerindeki besleme tablosunun başlangıç noktası olduğunu ve kedinin vücut ağırlığı ile kondisyonuna göre gerektiğinde ayarlama yapılması gerektiğini vurguluyor.
Kediniz İçin Doğru Mama Miktarını Bulmanın En Güvenli Yolu
En doğru yöntem yalnızca internetten bir gramaj seçmek değildir.
Kedinin ideal kilosunu belirlemek
Mamanın kalorisini öğrenmek
Günlük porsiyonu ölçmek
Kedinin kilosunu düzenli takip etmek
Vücut kondisyonunu değerlendirmek
ve gerektiğinde
veteriner hekim desteği almak
en sağlıklı yaklaşımdır.
Özellikle kediniz fazla kiloluysa, zayıfsa veya herhangi bir sağlık problemi varsa kişiselleştirilmiş beslenme planı daha önemlidir.
Sonuç
“Kediler ne kadar mama yemeli?” sorusunun cevabı tek bir sayı değildir.
3 kg kedi = şu kadar gram
5 kg kedi = şu kadar gram
şeklinde ezber bir sistem kullanmak doğru değildir.
Çünkü aynı kilodaki iki kedinin enerji ihtiyacı farklı olabilir ve aynı miktardaki iki mamanın kalori değeri de aynı olmayabilir.
Doğru yaklaşım:
Kedinin ihtiyacı + mamanın kalorisi + porsiyon + vücut kondisyonu + düzenli takip
birlikte değerlendirilmelidir.
Kediniz ideal kilosunu koruyor, sağlıklı görünüyor ve tam-dengeli bir mama ile yeterli besin alıyorsa mevcut beslenme planı uygun olabilir.
Ama kilosu sürekli artıyor veya azalıyor, iştahı belirgin şekilde değişiyor ya da mama tüketiminde olağan dışı bir durum ortaya çıkıyorsa beslenme planının yeniden değerlendirilmesi gerekir.
Çünkü kediniz için doğru mama miktarı:
“Paketin üzerinde yazan miktar” değil, kedinizin ihtiyacını karşılayan ve ideal vücut kondisyonunu korumasına yardımcı olan miktardır.