Kediniz yanınıza gelir.
Bacaklarınıza sürtünür.
Kucağınıza çıkar.
Mırlamaya başlar.
Siz de onu sevmeye başlarsınız.
Her şey güzel giderken bir anda:
“ÇAT!”
Küçük bir ısırık...
Sonra kediniz hiçbir şey olmamış gibi uzaklaşır.
Peki az önce ne oldu?
Kediniz sizi sevmiyor mu?
Size kızdı mı?
Yoksa gerçekten saldırmak mı istedi?
Aslında kedilerin ısırması her zaman saldırganlık anlamına gelmez. Oyun, fazla uyarılma, korku, stres, ilgi isteme veya ağrı gibi birçok farklı neden kedinin ısırmasına yol açabilir. Cornell Üniversitesi de kedilerde saldırgan davranışların nedenlerinin oldukça farklı olabileceğini ve önce davranışın nedeninin anlaşılması gerektiğini belirtiyor.
Bu nedenle kediniz sizi ısırdığında yapılacak en doğru şey, hemen kızmak yerine:
“Kedim bana ne anlatmaya çalışıyor?”
diye düşünmektir.
Kediler Neden Isırır?
Kedilerin ısırma davranışının altında tek bir neden yoktur.
Bir kedi oyun oynarken ısırabilir.
Bir başka kedi fazla sevildiğinde ısırabilir.
Başka bir kedi korktuğunda ısırabilir.
Bazı durumlarda ise ağrı nedeniyle dokunulmaya tepki gösterebilir.
Bu yüzden kedinin:
Ne zaman ısırdığı
Nerede ısırdığı
Ne kadar sert ısırdığı
Isırmadan önce nasıl davrandığı
çok önemlidir.
1. Kediniz Oyun Oynarken Isırıyor Olabilir
Özellikle yavru ve genç kedilerde en yaygın nedenlerden biri oyun davranışıdır.
Kediler oyun sırasında avlanma davranışlarının bazı parçalarını kullanabilir:
Takip etme
Pusu kurma
Atlama
Patiyle yakalama
Isırma
Cornell Üniversitesi, yavru kedilerde ısırma, kovalamaca ve sert oyun davranışlarının sosyal öğrenmenin normal parçaları olabileceğini belirtiyor.
Özellikle erken dönemde kardeşleriyle yeterince oyun oynamayan veya uygun oyun fırsatı bulunmayan kediler, elleri ve ayakları oyuncak olarak görmeyi öğrenebilir.
Kediniz Elinizi Oyuncak Sanıyorsa
Kediniz küçükken elinizle oynuyorsanız, parmaklarınızı hareket ettirerek onu eğlendiriyorsanız zamanla:
“İnsan eli = oyun”
şeklinde bir bağlantı kurabilir.
Bu yüzden oyun sırasında ellerinizi ve ayaklarınızı oyuncak olarak kullanmak yerine, olta oyuncakları, toplar ve kedinin mesafesini koruyan oyuncaklar tercih edilmelidir. VCA, uygun oyun fırsatlarının artırılmasının insanlara yönelik oyun kaynaklı saldırganlığı azaltmaya yardımcı olabileceğini belirtiyor.
2. Kediniz Fazla Sevilmekten Sıkılmış Olabilir
İşte kedi sahiplerinin en sık yaşadığı durumlardan biri.
Kediniz yanınıza gelir.
Onu seversiniz.
Mırlar.
Her şey yolunda görünür.
Ama birkaç dakika sonra sizi ısırır.
Bu davranış okşama kaynaklı aşırı uyarılma ile ilişkili olabilir. Bazı kediler fiziksel temastan bir noktaya kadar hoşlanır; o sınır aşıldığında ise ısırarak etkileşimi bitirmeye çalışabilir.
Yani kediniz aslında:
“Tamam, bu kadar yeter.”
demeye çalışıyor olabilir.
Kediniz Isırmadan Önce Sizi Uyarabilir
Kediler çoğu zaman bir anda sebepsiz yere ısırmaz.
Isırmadan önce bazı küçük işaretler görülebilir:
Kuyruğu hızlı hareket ettirme
Kulakları geriye çekme
Göz bebeklerinin büyümesi
Vücudun gerginleşmesi
Başını elinize doğru çevirme
Derisinin veya sırtının seğirmesi
Bu sinyalleri fark ettiğinizde sevmeyi bırakmak, ısırma gerçekleşmeden önce etkileşimi sonlandırmanıza yardımcı olabilir. Cornell ve VCA, özellikle kulakların geriye gitmesi, kuyruk hareketleri ve göz bebeklerinin büyümesini uyarı işaretleri arasında sayıyor.
3. Kediniz Korktuğu İçin Isırıyor Olabilir
Bir kedi korktuğunda kendisini savunmaya çalışabilir.
Örneğin:
Ani yüksek ses
Yabancı bir insan
Başka bir hayvan
Veteriner ziyareti
Beklenmedik bir hareket
kedinizde korku oluşturabilir.
Korkmuş bir kedi:
Kulaklarını geriye yatırabilir
Tüylerini kabartabilir
Tıslayabilir
Vücudunu yere yaklaştırabilir
Göz bebekleri büyüyebilir
ve gerektiğinde ısırabilir.
Bu durumda kediyi köşeye sıkıştırmak veya zorla sevmeye çalışmak korkuyu artırabilir.
En doğru yaklaşım, kedinin kendisini güvende hissedeceği mesafeyi tanımak ve tetikleyici durumu mümkün olduğunca azaltmaktır.
4. Kediniz Bir Şeye Kızdığı İçin Değil, Başka Bir Şeye Tepki Veriyor Olabilir
Bazen kedi dışarıdaki bir uyarandan aşırı şekilde etkilenir.
Örneğin pencereden başka bir kedi görür.
Ama diğer kediye ulaşamaz.
Yaşadığı heyecanı yakındaki başka bir kişiye veya hayvana yöneltebilir.
Bu davranış yönlendirilmiş saldırganlık olarak adlandırılır. Cornell Üniversitesi, dışarıdaki bir kedi, yüksek ses veya başka bir güçlü uyarıcının bu tür davranışları tetikleyebileceğini belirtiyor.
Bu durumda kediniz sizi hedef alıyor gibi görünse bile asıl tetikleyici başka bir şey olabilir.
5. Kedinizin Bir Yeri Ağrıyor Olabilir
Bu konu özellikle önemlidir.
Kediniz daha önce hiç sorun çıkarmıyorken belirli bir bölgesine dokunduğunuzda aniden sizi ısırmaya başladıysa, ağrı ihtimali değerlendirilmelidir.
Diş ve ağız problemleri, eklem ağrıları, kulak sorunları ve başka sağlık problemleri dokunmaya karşı savunmacı davranışa yol açabilir. Cornell Üniversitesi, bazı hastalıkların kedilerde saldırgan davranışlara neden olabileceğini belirtiyor.
Örneğin:
Kedinizin sırtına dokunuyorsunuz ve ısırıyor.
Kulağına dokunuyorsunuz ve ısırıyor.
Patisine dokunuyorsunuz ve tepki veriyor.
Bu durum özellikle daha önce böyle bir davranışı yoksa önemlidir.
Ani Isırma Davranışını Ciddiye Alın
Kedinizin karakteri bir anda değiştiyse, ilk düşünülmesi gerekenlerden biri sağlık durumudur.
Özellikle ısırmaya:
İştahsızlık
Halsizlik
Saklanma
Topallama
Aşırı yalanma
Miyavlama
Uyku veya tuvalet alışkanlığında değişiklik
eşlik ediyorsa veteriner değerlendirmesi uygun olur.
6. Kediniz Sizden Bir Şey İstiyor Olabilir
Bazen ısırık gerçekten bir saldırı değildir.
Kediniz sizin dikkatinizi başka bir şekilde çekmeye çalışıyor olabilir.
Örneğin:
Oyun istiyor olabilir.
Mama istiyor olabilir.
İlgi istiyor olabilir.
Bir yere gitmenizi istiyor olabilir.
Kum kabından memnun olmayabilir.
Bazı kediler ihtiyaçlarını miyavlayarak, bazıları ise size dokunarak veya hafifçe ısırarak göstermeye çalışabilir.
Burada ısırma davranışını tek başına değil, kedinin neyin ardından ısırdığına bakarak yorumlamak gerekir.
7. Kediniz Sizi Gerçekten Sevdiği Halde Isırabilir
İşte en ilginç kısım.
Evet.
Kediniz sizi seviyor olabilir ve yine de sizi ısırabilir.
Çünkü sevgi ile ısırma birbirinin zıttı değildir.
Bir kedi sizinle yakın ilişki kurabilir, size sokulabilir, yanınızda uyuyabilir ve yine de oyun sırasında sizi hafifçe ısırabilir.
Özellikle kedinizin ısırığı:
Hafifse
Deriyi delmiyorsa
Oyun sırasında oluyorsa
ve saldırgan beden dili eşlik etmiyorsa davranışın oyun veya sosyal etkileşimle ilişkili olması mümkündür.
Ancak bunu “ısırmasına izin verelim” şeklinde yorumlamamak gerekir.
Kedinin insan tenini oyuncak olarak öğrenmesini engellemek uzun vadede daha sağlıklıdır.
Kedi Isırığı ile Oyun Isırığı Nasıl Ayırt Edilir?
Her kedi farklı olsa da bazı işaretler fikir verebilir.
Oyun Davranışında
Kedi:
Pusu kurabilir
Koşabilir
Oyuncağın peşinden gidebilir
Patiyle dokunabilir
Kısa süreli hafif ısırabilir
Sonrasında oyuna devam edebilir
Bu davranış özellikle genç kedilerde sık görülür.
Gerçek Savunma veya Saldırganlıkta
Kedi:
Tıslayabilir
Hırlayabilir
Kulaklarını düzleştirebilir
Tüylerini kabartabilir
Vücudunu gerginleştirebilir
Kuyruğunu sert şekilde hareket ettirebilir
Sert şekilde ısırabilir veya tırmalayabilir
Bu tür belirtiler korku, stres, ağrı veya başka bir saldırganlık nedenine işaret edebilir.
Kediniz Sizi Isırdığında Ne Yapmalısınız?
İlk kural:
Kediyi cezalandırmayın.
Bağırmak, vurmak veya fiziksel olarak cezalandırmak korkuyu artırabilir ve saldırgan davranışları daha da kötüleştirebilir. Cornell Üniversitesi, fiziksel cezanın korku ve kaygıyı artırarak saldırganlığı kötüleştirebileceğini belirtiyor.
Bunun yerine ısırmanın nedenini anlamaya çalışın.
Eğer oyun sırasında olduysa oyunu sonlandırın.
Eğer sevilirken olduysa teması kesin ve kedinin sakinleşmesine izin verin.
Eğer korktuysa ona alan tanıyın.
Eğer dokunduğunuz belirli bir bölgeye tepki veriyorsa veteriner kontrolünü değerlendirin.
Ellerinizi Oyuncak Yapmayın
Bu konuda özellikle yavru kedilerde yapılan bir hata var.
Parmağınızı hareket ettirirsiniz.
Kedi saldırır.
Siz gülersiniz.
Tekrar yaparsınız.
Kediniz eğlenir.
Ama birkaç ay sonra 5 kiloluk yetişkin bir kedi aynı oyunu oynamaya devam eder.
Sonuç:
Daha güçlü dişler.
Daha güçlü pençeler.
Bu nedenle oyun sırasında eller ve ayaklar yerine güvenli oyuncaklar kullanmak daha doğru olur. VCA, insanlara yönelen oyun saldırganlığını azaltmak için uygun oyuncaklar ve yapılandırılmış oyun seansları kullanılmasını öneriyor.
Kediniz Isırmadan Önce Oyunu Siz Başlatın
Kedinizin sizi pusuya düşürmesini beklemek yerine düzenli oyun seansları oluşturabilirsiniz.
Örneğin:
Olta oyuncakları
Tüy oyuncakları
Toplar
Mama bulma oyuncakları
kullanılabilir.
Böylece kediniz doğal avlanma davranışlarını insan eli yerine uygun nesnelere yönlendirebilir.
VCA, uygun oyun ve çevresel uyarımın oyun kaynaklı saldırganlığı azaltmaya yardımcı olabileceğini belirtiyor.
Kediniz Severken Isırıyorsa Ne Yapabilirsiniz?
Kedinizin “yeter artık” sinyallerini öğrenin.
Örneğin kuyruğu hızlanmaya başladığında veya kulakları geriye gittiğinde sevmeyi bırakabilirsiniz.
Kedinizin ısırmasını beklemek yerine birkaç saniye önce teması sonlandırmak daha iyi bir yöntemdir.
Zamanla kedinizin sevgi ve temas sınırlarını daha iyi öğrenebilirsiniz.
Kedi Isırığı Tehlikeli mi?
Özellikle insan derisini delen kedi ısırıkları ciddiye alınmalıdır.
Kedilerin ağızlarında bulunan bakteriler nedeniyle ısırık yaraları enfekte olabilir. VCA, kedi ısırıklarının kolayca enfekte olabileceğini ve deriyi delen ısırıkların önemsenmesi gerektiğini belirtiyor.
Deri delindiyse yarayı uygun şekilde temizlemek ve özellikle derin, ağrılı veya şişmeye başlayan yaralarda sağlık profesyoneline başvurmak gerekir.
El, parmak, yüz veya eklem çevresindeki ısırıklar özellikle önemsenmelidir.
Kediniz Çocuğunuzu Isırıyorsa
Çocuklar kedilerin uyarı sinyallerini yetişkinler kadar kolay fark etmeyebilir.
Kedinizin:
Kuyruğunu hızlı hareket ettirdiğini
Kulaklarını geriye yatırdığını
Kaçmaya çalıştığını
Gerildiğini
görüyorsanız çocuğun kediyi sevmeye devam etmesine izin vermeyin.
Özellikle ısırma geçmişi olan kedilerde küçük çocuk ile kedi arasındaki etkileşim mutlaka yetişkin gözetiminde olmalıdır. Cornell Üniversitesi de petting kaynaklı saldırganlık gösteren kedilerde küçük çocuklarla fiziksel temasa özellikle dikkat edilmesini öneriyor.
Kediniz Birdenbire Sizi Isırmaya Başladıysa
Bu durumda davranışı daha ciddiye almak gerekir.
Daha önce sakin olan kediniz bir anda:
Kucağa gelmemeye
Dokunulduğunda ısırmaya
Saklanmaya
Hırlamaya
Hareket etmekten kaçınmaya
başladıysa fiziksel bir rahatsızlık ihtimali değerlendirilmelidir.
Kediler ağrılarını her zaman açık şekilde göstermez.
Bu nedenle ani başlayan saldırgan davranışlarda önce veteriner değerlendirmesi iyi bir başlangıçtır.
Kediler Neden Ayakları Isırır?
Bu özellikle genç kedilerde oldukça sık görülür.
Siz yürürsünüz.
Kediniz sizi takip eder.
Bir anda ayağınızın arkasından fırlar.
Patisini uzatır.
Isırır.
Bu davranış çoğu zaman oyun ve avcılık davranışı ile ilişkilidir.
Hareket eden ayak, kedinin gözünde hareket eden bir hedef gibi görünebilir.
Bu nedenle ayağınızla oyun oynatmak yerine oyuncak kullanmak daha doğru olur.
Kediler Neden El Isırır?
Elin hareket etmesi, özellikle daha önce ellerle oyun oynatılmışsa, kedinin av ve oyun davranışını tetikleyebilir.
Ancak kediniz sakin şekilde elinizi kokladıktan sonra hafifçe ısırıyorsa sosyal veya keşif davranışı da söz konusu olabilir.
Burada da ısırmanın:
Ne zaman
Ne kadar sert
Hangi beden diliyle
gerçekleştiğine bakmak gerekir.
Sonuç
Kedilerin ısırması her zaman:
“Sana kızdım.”
veya
“Seni sevmiyorum.”
anlamına gelmez.
Bazen oyun oynuyordur.
Bazen fazla sevilmiştir.
Bazen korkmuştur.
Bazen bir şey istemektedir.
Bazen de canı yanıyordur.
Bu nedenle kediniz sizi ısırdığında ilk yapmanız gereken şey kızmak değil, ısırmanın nedenini anlamaya çalışmaktır.
Özellikle kedinizin beden dilini öğrenmek çok önemlidir.
Kulaklar geriye gidiyorsa, kuyruk hızlanıyorsa, göz bebekleri büyüyorsa ve vücut geriliyorsa kediniz size sınırını anlatıyor olabilir.
Ve en önemli kural:
Ellerinizi oyuncak yapmayın, kedinizi fiziksel olarak cezalandırmayın ve ani başlayan agresif davranışları sağlık açısından değerlendirin.
Çünkü bazen kedinizin ısırdığı şey eliniz değil, aslında size anlatmaya çalıştığı bir mesajdır.