Kediniz kısırlaştırıldı.
İlk günlerde her şey normal görünüyor.
Ama bir süre sonra mama kabının başında daha sık görmeye başladınız.
Kilo da yavaş yavaş artıyor.
Ve aklınıza şu soru geliyor:
“Kısırlaştırılmış kedime nasıl bir mama vermeliyim?”
Aslında burada yalnızca mamanın üzerinde “Sterilised” veya “Kısırlaştırılmış” yazmasına bakmak yeterli değil.
Kısırlaştırma sonrasında kedinin enerji ihtiyacı, iştahı ve kilo alma eğilimi değişebilir. Bu nedenle mama seçerken asıl hedef, kedinin ihtiyaç duyduğu besinleri yeterli miktarda almasını sağlarken gereğinden fazla kalori tüketmesini önlemektir.
WSAVA da beslenmenin kedinin yaşam evresi, aktivite düzeyi, sağlık durumu ve vücut kondisyonuna göre bireyselleştirilmesini öneriyor. Ayrıca kilo ve vücut kondisyonunun düzenli takip edilmesini özellikle vurguluyor.
Kısırlaştırılmış Kediler Neden Daha Kolay Kilo Alabilir?
Kısırlaştırma sonrasında bazı kedilerde enerji ihtiyacında azalma ve iştahta artış görülebilir.
Bu ikisi aynı anda ortaya çıktığında kedinin daha fazla kalori tüketip daha az enerji harcaması mümkün hale gelir.
Sonuç?
Kilo artışı.
Ancak burada önemli bir ayrıntı var:
Her kısırlaştırılmış kedi mutlaka kilo almaz.
Kedinin yaşı, aktivitesi, genetik özellikleri, beslenme şekli ve mevcut vücut kondisyonu da önemlidir.
Bu nedenle “kısırlaştırıldı = kesinlikle kilo alacak” düşüncesi doğru değildir.
Kısırlaştırılmış Kedi Maması Şart mı?
Bu sorunun cevabı biraz daha karmaşık.
“Sterilised” yazan her mama otomatik olarak diğer mamalardan daha sağlıklıdır demek doğru değildir.
Asıl önemli olan mamanın kedinin beslenme ihtiyaçlarına uygun, tam ve dengeli olması ve kedinin günlük enerji ihtiyacına göre doğru miktarda verilmesidir. WSAVA, mama seçiminde pazarlama ifadelerinden çok besinsel yeterlilik, yaşam evresi ve bireysel ihtiyaçların değerlendirilmesini öneriyor.
Yani paketin ön yüzündeki:
“Sterilised”
ifadesinden önce arka yüzündeki beslenme bilgilerine bakın.
Kısırlaştırılmış Kedi Maması Seçerken İlk Bakılacak Şey: Kalori
Bence kısırlaştırılmış kedi maması seçiminde en çok gözden kaçan noktalardan biri budur.
Birçok kişi yalnızca:
Protein % kaç?
Et oranı ne kadar?
Tahıl var mı?
gibi sorulara odaklanıyor.
Bunlar önemli olabilir.
Ama kilosunu korumaya çalışan bir kedi için günlük toplam kalori alımı da en az bunlar kadar önemlidir.
WSAVA, kedi beslenmesinde kalori ihtiyacının ve vücut kondisyonunun dikkate alınmasını öneriyor.
Bu nedenle iki farklı mama arasında seçim yaparken:
“Hangisi daha düşük kalorili?”
sorusu da sorulmalıdır.
Ancak daha düşük kalorili olması tek başına mamanın daha iyi olduğu anlamına gelmez. Mamanın besin açısından tam ve dengeli olması gerekir.
Protein Azaltılmalı mı?
Hayır.
Kısırlaştırılmış kediler için mama seçerken “kısırlaştırıldı, proteini azaltalım” şeklinde genel bir yaklaşım doğru değildir.
Kediler etçil hayvanlardır ve yeterli kaliteli protein almaları kas kütlesinin korunması açısından önemlidir.
Özellikle kilo kaybı amacıyla kedinin yalnızca daha az protein almasını hedeflemek yerine, toplam enerji alımı ve besin dengesi birlikte değerlendirilmelidir.
Kedinizin özel bir sağlık sorunu varsa protein düzeyi konusunda veteriner hekiminiz tarafından farklı bir beslenme planı önerilebilir.
Lif İçeriği Önemli mi?
Bazı kilo kontrolü amacıyla formüle edilen mamalarda lif içeriği artırılabilir.
Bunun amacı bazı kedilerde tokluk hissini desteklemek ve enerji yoğunluğunu azaltmak olabilir.
Ancak “daha fazla lif = daha iyi mama” şeklinde bir kural yoktur.
Mamanın bütün formülasyonu birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle yalnızca tek bir analitik değere bakarak karar vermek yerine ürünün tam besinsel profilini incelemek daha doğrudur.
Kısırlaştırılmış Kedinin Mama Miktarı Nasıl Belirlenir?
İşte en önemli bölüm burası.
Mama paketinin üzerindeki öneri, kesin ve değişmez bir miktar değildir.
Başlangıç noktasıdır.
Kedinizin kilosunu ve vücut kondisyonunu takip ederek miktarın gerektiğinde ayarlanması gerekir. WSAVA, vücut kondisyon skorunun düzenli değerlendirilmesini ve kilo değişimine göre beslenmenin düzenlenmesini öneriyor.
Örneğin paket:
Günde 60 gram
diyebilir.
Ama kediniz bu miktarla kilo almaya devam ediyorsa miktarının veya mamanın enerji yoğunluğunun yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Tam tersine kediniz kilo kaybediyorsa fazla kısıtlamaya gidilmiş olabilir.
Bu yüzden:
Mama miktarı + kilo + vücut kondisyonu
birlikte değerlendirilmelidir.
Kedimin Şişmanladığını Nasıl Anlarım?
Tartı önemli olsa da tek başına yeterli değildir.
Veteriner hekimlikte kedilerin vücut yağ durumunu değerlendirmek için Body Condition Score (BCS) adı verilen vücut kondisyon skoru kullanılır.
WSAVA'nın 9 puanlık sisteminde 5/9 ideal kabul edilir. Daha yüksek skorlar fazla yağlanmayı gösterebilir.
Evde basit bir kontrol için kedinizin kaburgalarına hafifçe dokunabilirsiniz.
Kaburgaların tamamen görünmesi şart değildir.
Ancak çok kalın yağ tabakasının altında kaburgaları hissetmek zorlaşıyorsa kilo fazlalığı olabilir.
Bel bölgesinin yukarıdan bakıldığında seçilip seçilmediği ve karın bölgesinin görünümü de değerlendirilir.
En doğru değerlendirme ise veteriner hekim tarafından yapılır.
Kedinizin Kilosunu Düzenli Takip Edin
Kilo kontrolünde en büyük hata, kedinin kilo aldığını fark edene kadar beklemektir.
Özellikle kısırlaştırmadan sonra düzenli tartım yapmak faydalı olabilir.
Örneğin ayda bir kez:
Kedinizin kilosunu ölçün.
Vücut şeklini gözlemleyin.
Mama miktarını not edin.
Aktivitesini değerlendirin.
Böylece küçük kilo değişikliklerini daha erken fark edebilirsiniz.
WSAVA da beklenmeyen kilo artışı veya kaybının takip edilmesini ve gerektiğinde veteriner hekime danışılmasını öneriyor.
Kısırlaştırılmış Kedi Serbest Beslenmeli mi?
Burada özellikle dikkatli olunmalı.
Mama kabını sürekli dolu tutmak, kendi porsiyonunu kontrol edebilen bazı kedilerde sorun oluşturmayabilir.
Ancak kilo almaya eğilimli kedilerde serbest besleme önerilmez.
WSAVA, fazla kilolu olmaya yatkın kedi ve köpeklerde sürekli açık mama bulundurulmasının uygun olmadığını belirtiyor.
Bu nedenle kısırlaştırılmış kediniz kilo almaya başladıysa:
Mama kabını sürekli dolu bırakmak yerine günlük porsiyonu ölçmek
daha kontrollü bir yaklaşım olabilir.
Günde Kaç Öğün Mama Verilmeli?
Tek bir doğru öğün sayısı yoktur.
Ancak günlük mamanın ölçülerek porsiyonlara bölünmesi, özellikle kilo kontrolü gereken kedilerde faydalı olabilir.
Örneğin günlük miktarı:
Sabah
Öğleden sonra
Akşam
şeklinde birkaç küçük öğüne bölebilirsiniz.
Bazı kediler daha sık ve küçük porsiyonları daha iyi tolere eder.
Burada önemli olan toplam günlük miktarın kontrol edilmesidir.
Ödül Maması da Hesaba Katılmalı
Kedi sahiplerinin sık yaptığı hatalardan biri:
Kuru mama ölçülüyor ama ödül mamaları hesaba katılmıyor.
Bir avuç ödül maması küçük görünebilir.
Ama düzenli olarak verildiğinde günlük kalori alımına önemli katkı sağlayabilir.
Bu nedenle kilo kontrolü yapılan kedilerde ödül mamaları da günlük beslenme planının bir parçası olarak düşünülmelidir.
Kısırlaştırılmış Kedilerde Yaş Mama Verilebilir mi?
Elbette.
Kısırlaştırılmış olmak yaş mama verilmesine engel değildir.
Tam ve dengeli bir yaş mama, kedinin beslenme planının bir parçası olabilir.
Ayrıca yaş mamanın su içeriği yüksek olduğu için toplam sıvı alımına katkıda bulunabilir.
Ancak burada da temel kural değişmez:
Yaş mama da günlük toplam beslenmenin içinde hesaplanmalıdır.
Yani kuru mamanın üzerine ekstra olarak sınırsız yaş mama eklemek kilo kontrolünü zorlaştırabilir.
Kuru Mama + Yaş Mama Birlikte Verilebilir mi?
Evet.
Birçok kedi için ikisinin birlikte kullanılması mümkündür.
Ancak önemli olan:
Toplam günlük kalorinin kontrol edilmesidir.
Örneğin kedinizin günlük ihtiyacının tamamını kuru mamadan karşılamak yerine bir bölümünü yaş mama ile karşılamak istiyorsanız kuru mama miktarının buna göre azaltılması gerekir.
Bu konuda ürünlerin enerji değerleri dikkate alınmalıdır.
Kısırlaştırılmış Kediler İçin Mama Alırken Etikette Nelere Bakılmalı?
Paketin ön yüzündeki büyük yazılar yerine arka veya yan bölümdeki bilgileri inceleyin.
Özellikle:
1. Besinsel Yeterlilik
Mama tam ve dengeli bir beslenme için uygun mu?
WSAVA, mamaların “complete” yani tam beslenme sağlayan ürün olup olmadığının kontrol edilmesini öneriyor. “Complementary”, “intermittent” veya kısa süreli kullanıma yönelik ürünler ana beslenmenin tamamını oluşturmamalıdır.
2. Kalori
100 gram veya porsiyon başına enerji miktarı nedir?
3. Yaşam Evresi
Yetişkin kedi için mi?
Yavru için mi?
Tüm yaşam evreleri için mi?
4. Analitik Bileşenler
Protein, yağ, lif, kül gibi değerler ne durumda?
5. Üretici Bilgileri
Üretici hakkında ulaşılabilir ve güvenilir bilgiler bulunuyor mu?
WSAVA, üreticinin beslenme uzmanlarına ve kalite kontrol süreçlerine ilişkin bilgilerinin de dikkate alınmasını öneriyor.
“Sterilised” Yazıyorsa Kesinlikle Kilo Aldırmaz mı?
Hayır.
Bu çok önemli.
Bir mamanın üzerinde “Sterilised” yazması kedinin kilo almayacağını garanti etmez.
Çünkü kilo değişimini yalnızca mama belirlemez.
Ne kadar mama veriliyor?
Kedi ne kadar hareket ediyor?
Ödül maması ne kadar veriliyor?
Kedinin metabolizması nasıl?
Mevcut kilosu ne?
Günlük toplam kalori ne kadar?
bunların hepsi önemlidir.
Başka bir ifadeyle:
“Kısırlaştırılmış mama” + “sınırsız mama” = kilo kontrolü değildir.
Asıl önemli olan doğru porsiyondur.
Kısırlaştırılmış Kedim Sürekli Mama İstiyor, Ne Yapmalıyım?
Bazı kediler kısırlaştırma sonrasında iştah artışı yaşayabilir.
Kediniz mama kabının başına sürekli gidiyorsa hemen daha fazla mama eklemek yerine günlük porsiyonunu kontrol edin.
Açlık hissini yönetmek için:
Günlük mamayı daha küçük öğünlere bölebilir
Mama bulma oyuncakları kullanabilir
Oyun süresini artırabilir
Ödül mamasını sınırlayabilirsiniz.
Mama istemesinin her zaman gerçek açlık anlamına gelmediğini de unutmayın.
Bazı kediler yemek istemekten çok alışkanlık veya ilgi nedeniyle mama isteyebilir.
Kısırlaştırılmış Kediler Daha Fazla Oyun Oynamalı mı?
Kilo kontrolünün yalnızca mama azaltarak yapılması doğru değildir.
Fiziksel aktivite de önemlidir.
Kedinizle düzenli olarak:
Olta oyuncağı
Top
Tünel
Tırmanma alanları
Mama bulma oyuncakları
kullanarak oyun oynayabilirsiniz.
Amaç kedinin doğal hareket ve avlanma davranışlarını güvenli şekilde desteklemektir.
WSAVA'nın güncel wellness önerileri de kilo kontrolünde kalori alımı ile aktivite seviyesinin dengelenmesini ve vücut kondisyonunun izlenmesini vurguluyor.
Kısırlaştırılmış Kedilerde Su Tüketimi Neden Önemli?
Mama seçiminden bağımsız olarak kedinizin her zaman temiz ve taze suya erişimi olmalıdır.
WSAVA, kedilere sürekli temiz ve taze su sağlanmasını ve suyun günlük olarak yenilenmesini öneriyor.
Özellikle kuru mama ağırlıklı beslenen kedilerde su erişimi daha fazla önem kazanabilir.
Yaş mamanın beslenme planına dahil edilmesi ise toplam su alımına katkıda bulunabilir.
Kısırlaştırılmış Kedim Kilo Aldıysa Ne Yapmalıyım?
İlk adım:
Daha az mama vermeye hemen başlamayın.
Önce kedinizin mevcut kilosunu ve vücut kondisyonunu değerlendirin.
Sonrasında:
Günlük mama miktarını ölçün.
Ödül mamalarını hesaplayın.
Mama kalorisine bakın.
Aktivite seviyesini değerlendirin.
Gerekirse veteriner hekiminizle bir kilo kontrol planı oluşturun.
Özellikle belirgin kilo fazlalığında rastgele aç bırakmak veya çok hızlı kilo verdirmeye çalışmak doğru değildir.
Kısırlaştırılmış Kedi Maması Seçerken En Büyük 7 Hata
1. Sadece “Sterilised” yazısına bakmak
2. Kalori değerini kontrol etmemek
3. Mama kabını sürekli dolu bırakmak
4. Ödül mamalarını hesaba katmamak
5. Kedinin kilosunu düzenli takip etmemek
6. Sadece mama miktarını azaltıp hareketi önemsememek
7. Ani kilo değişimini veteriner kontrolü olmadan yönetmeye çalışmak
Bunların yerine tam ve dengeli mama + ölçülü porsiyon + aktivite + düzenli kilo takibi yaklaşımı çok daha sağlıklıdır.
Sonuç
Kısırlaştırılmış kediler için mama seçerken en önemli konu, paketin üzerinde “Sterilised” yazması değildir.
Asıl mesele:
Kedinizin doğru besinleri alması, gereğinden fazla kalori almaması ve ideal vücut kondisyonunu korumasıdır.
Mama seçerken:
Tam ve dengeli olmasına
Kedinin yaşam evresine uygun olmasına
Kalori miktarına
Protein ve diğer besin değerlerine
Üretici bilgilerine
dikkat edin.
Daha sonra kedinizin günlük porsiyonunu ölçün ve kilosunu düzenli takip edin.
Çünkü kısırlaştırılmış kedilerde kilo kontrolünün en önemli sırrı yalnızca “hangi mamayı verdiğiniz” değil, “ne kadar verdiğiniz ve kedinizin bunu nasıl kullandığıdır.”
Ve unutmayın:
Üzerinde “Sterilised” yazan mama, kedinizin kilo almasına karşı sihirli bir kalkan değildir.
Doğru mama, doğru porsiyon, yeterli hareket ve düzenli takip bir araya geldiğinde gerçek kilo kontrolü başlar.