Köpeğiniz siz esneyince esniyor, siz yatağa uzanınca o da uzanıyor veya siz bir şey yaparken aynı hareketi yapmaya çalışıyor olabilir.
Bazen bu davranış o kadar dikkat çekicidir ki insanın aklına hemen şu soru gelir:
"Köpeğim beni taklit mi ediyor?"
Cevap: Bazı durumlarda insan davranışlarını taklit ediyor gibi görünebilir, ancak her benzer hareket gerçek anlamda taklit değildir.
Köpekler Neden Bizi Taklit Ediyor Gibi Görünüyor?
Köpekler sahiplerini çok yakından gözlemler.
Gün boyunca:
- Nereye gittiğinizi
- Ne yaptığınızı
- Ne zaman kalktığınızı
- Ne zaman oturduğunuzu
- Nasıl tepki verdiğinizi
izlerler.
Sizin davranışlarınız aynı zamanda onların günlük hayatındaki ipuçlarıdır.
Bu nedenle sizin yaptığınız bir hareketin ardından benzer bir davranış göstermeleri şaşırtıcı değildir.
Siz Esneyince Köpeğiniz de Esniyorsa?
Bu davranış özellikle ilginçtir.
Esneme bulaşması olarak bilinen olay köpeklerde de araştırılmıştır.
Bazı köpekler sahipleri esnediğinde kendileri de esneyebilir.
Bunun nedeninin kesin olarak "empati" olduğu söylenemez.
Ancak sosyal bağın ve köpeğin sahibine dikkat etmesinin bunda rol oynayabileceği düşünülüyor.
Siz Kanepeye Oturunca Köpeğiniz de Yanınıza Geliyor
Bu tam olarak taklit olmayabilir.
Köpeğiniz sizin kanepeye oturmanızı:
"Artık dinlenme zamanı."
şeklinde yorumlamış olabilir.
Çünkü bu hareketi defalarca görmüştür.
Yani köpeğiniz:
sizin hareketinizi kopyalamaktan
ziyade,
hareketinizin ne anlama geldiğini öğrenmiş
olabilir.
Köpeğiniz Sizin Yaptığınız Şeyi Neden Tekrar Tekrar İzliyor?
Köpekler sosyal öğrenme konusunda oldukça başarılıdır.
Örneğin siz:
Dolabı aç → mama kabını çıkar → mutfağa git
gibi bir rutin oluşturduysanız, köpeğiniz zamanla bu davranış zincirinin sonucunu öğrenebilir.
Bir süre sonra siz daha dolaba yaklaşırken bile heyecanlanabilir.
Bu taklitten çok gözlem yoluyla öğrenmedir.
Köpeğiniz Sizinle Birlikte Yatıyorsa Sizi Taklit mi Ediyor?
Büyük ihtimalle doğrudan değil.
Siz yatağa girdiğinizde köpeğiniz de yatıyorsa bunun nedeni:
"Sahibim dinleniyor → ben de dinlenebilirim."
şeklinde öğrenilmiş bir rutin olabilir.
Ayrıca köpekler sosyal canlılar olduğu için grubun diğer üyelerinin davranışlarına uyum sağlayabilir.
Köpekler İnsanların Duygularını da Taklit Eder mi?
Bazen davranışlarımız köpeğin davranışını etkileyebilir.
Siz heyecanlandığınızda köpeğiniz de heyecanlanabilir.
Siz koşmaya başladığınızda o da hareketlenebilir.
Siz gerginseniz o da daha dikkatli hale gelebilir.
Ancak bu doğrudan:
"Köpek sahibinin duygusunu kopyalıyor."
anlamına gelmez.
Köpek sizin davranışınızdaki değişikliği algılayıp kendi tepkisini oluşturuyor olabilir.
Köpekler İnsanlardan Öğrenebilir mi?
Kesinlikle.
Bu nedenle köpek eğitiminde insan davranışının önemi çok büyüktür.
Örneğin siz:
Kapıya gidiyorsunuz → köpek geliyor → dışarı çıkıyorsunuz
şeklinde sürekli aynı rutini tekrarlarsanız köpek zamanla bu bağlantıyı öğrenir.
Köpek sadece komutlardan değil, günlük yaşamınızdan da öğrenir.
Köpeğiniz Sizin Kötü Alışkanlıklarınızı da Öğrenebilir
Burada iş biraz komik hale geliyor.
Siz köpeğiniz havladığında hemen yanına gidiyorsanız:
Havlama → sahibim geliyor
bağlantısını öğrenebilir.
Siz yemek yerken sürekli masadan yiyecek veriyorsanız:
Sahibi yemek yiyor → ben de beklersem yiyecek geliyor
öğrenebilir.
Yani köpeğiniz bazen sizin davranışlarınızı taklit etmekten çok sizin davranışlarınızın sonuçlarını öğrenir.
Köpeğiniz Sizi İzleyerek Komut Öğrenebilir mi?
Evet, bazı davranışlarda gözlem yardımcı olabilir.
Ancak köpeğin bir insanı izleyerek karmaşık bir hareketi otomatik olarak öğrenmesini beklemek doğru değildir.
Köpek eğitiminin temelinde yine:
tekrar + doğru zamanlama + ödüllendirme
bulunur.
"Ben Ne Yaparsam Köpeğim de Yapıyor"
Bunun birkaç nedeni olabilir:
1. Sizi Takip Ediyor
Sizin davranışınızı sosyal olarak izliyor olabilir.
2. Rutininizi Öğrenmiş
Hareketinizin ardından ne olacağını biliyor olabilir.
3. Duygusal Durumunuzdan Etkileniyor
Sizin heyecanınız veya stresiniz onun davranışını değiştirebilir.
4. Dikkatini Size Vermiş
Sizinle güçlü bağ kurduğu için davranışlarını daha yakından takip ediyor olabilir.
Köpeğiniz Sizin Gibi Uyuyor Diye Sizi Taklit Etmiyor Olabilir
Bu çok önemli.
Köpeğiniz sırtüstü yatıyor.
Siz de sırtüstü yatıyorsunuz.
Bu görüntü çok sevimli olsa da bunun kesin olarak:
"Köpek insanı taklit ediyor."
anlamına geldiğini söylemek mümkün değildir.
Benzer davranışın arkasında aynı çevresel koşullar olabilir.
Siz dinleniyorsunuz.
Ortam sakin.
Köpeğiniz de dinleniyor.
Taklit mi, Öğrenme mi?
İkisini birbirinden ayırmak bazen oldukça zordur.
Taklit:
"Sen yaptın, ben de aynı şeyi yapıyorum."
Gözlem yoluyla öğrenme:
"Sen bunu yaptığında şu oluyor, ben de bunu yaparsam aynı sonucu elde edebilirim."
Köpeklerin günlük yaşamında ikinci durum oldukça önemlidir.
Köpeğiniz Sizi Neden Bu Kadar Dikkatli İzliyor?
Çünkü siz onun dünyasının önemli bir parçasısınız.
Mama ne zaman geliyor?
Yürüyüş ne zaman?
Oyun ne zaman?
Kapı ne zaman açılıyor?
Yabancı biri geldiğinde ne olacak?
Bunların çoğunda sizin davranışlarınız önemli ipuçları taşır.
Bu yüzden köpeğiniz sizi saatlerce izliyor gibi görünebilir.
Aslında çevresini anlamlandırmaya çalışıyor olabilir.
Sonuç
Köpekler bazı insan davranışlarına taklit eder gibi tepki verebilir.
Özellikle sosyal öğrenme, rutinler ve sahibinin davranışlarını takip etme konusunda oldukça başarılıdırlar.
Ancak köpeğiniz sizin yaptığınız hareketi tekrar ettiğinde bunun her zaman gerçek anlamda taklit olduğunu düşünmemek gerekir.
Bazen sizi taklit etmiyor.
Sizi izliyor, sizi anlamaya çalışıyor ve sizin davranışlarınızdan öğreniyor.
Belki de köpeğinizin size bu kadar dikkatli bakmasının nedeni budur:
Siz onun için sadece sahibi değil, aynı zamanda günlük hayatının en önemli ipuçlarından birisiniz.