Hiç dikkat ettiniz mi?
Siz gerginken köpeğiniz yanınıza geliyor. Normalden daha dikkatli bakıyor, yanınızda oturuyor veya sizi takip etmeye başlıyor.
Peki köpeğiniz gerçekten stresli olduğunuzu anlayabilir mi?
Büyük ölçüde evet. Ancak bunu insanların yaptığı gibi düşüncelerimizi okuyarak yapmaz. Köpekler bizim vücut dilimizi, sesimizi, davranışlarımızı ve hatta kokumuzdaki değişiklikleri birlikte değerlendirebilir.
Köpek Stresimizi Nasıl Fark Ediyor?
Siz stresliyken farkında olmadan birçok şey değişir:
- Ses tonunuz
- Konuşma hızınız
- Yüz ifadeniz
- Hareketleriniz
- Vücut duruşunuz
- Günlük davranışlarınız
Köpeğiniz bütün bunları gözlemleyebilir.
Bizim için çok küçük olan değişiklikler, köpek için oldukça belirgin olabilir.
En İlginç Kısım: Koku
Köpeklerin stresimizi fark etmesinde koku da rol oynayabilir.
Stres sırasında vücudumuzun fizyolojisi değişir ve ter ile diğer vücut kokularının kimyasal yapısında değişiklikler meydana gelebilir.
Köpeklerin olağanüstü koku duyusu düşünüldüğünde, bizim fark edemediğimiz bazı değişiklikleri algılamaları şaşırtıcı değildir.
Bu nedenle köpeğiniz sizin:
"Bugün biraz gerginim."
dediğinizi anlamasa bile, vücudunuzdaki değişikliklerden bir şeylerin farklı olduğunu fark edebilir.
Köpeğiniz Siz Stresliyken Neden Yanınıza Geliyor?
Bazı köpekler sahibinin stresli olduğunu fark ettiğinde daha fazla temas kurabilir.
Yanınıza gelip:
- Başını bacağınıza koyabilir.
- Yanınızda oturabilir.
- Sizi takip edebilir.
- Elinizi koklayabilir.
- Size bakabilir.
Bu davranışların hepsi mutlaka "seni teselli ediyorum" anlamına gelmez.
Köpek sizin davranışlarınızdaki değişikliğe kendi davranışını değiştirerek cevap veriyor olabilir.
Köpeğiniz Sizin Stresinizi Kendisi de Yaşayabilir mi?
İşte konu burada daha da ilginçleşiyor.
Köpekler sahipleriyle uzun süre birlikte yaşadıkları için onların duygusal durumlarına duyarlı hale gelebilir.
Sürekli gergin bir ortamda yaşayan bir köpek de daha tetikte, huzursuz veya daha fazla ilgi arayan bir davranış gösterebilir.
Bu nedenle insan-köpek ilişkisi tek yönlü değildir.
Siz köpeğinizi etkilersiniz, köpeğiniz de sizi etkiler.
Köpek Ağladığınızı Anlıyor mu?
Köpeğinizin:
"Sahibim üzgün ve ağlıyor."
şeklinde insanlardaki gibi soyut bir kavram kurduğunu söylemek doğru olmaz.
Ancak ağlama sırasında:
- Sesiniz değişir.
- Yüzünüz değişir.
- Vücut hareketleriniz değişir.
- Davranışınız normalden farklılaşır.
Köpeğiniz bu değişiklikleri fark edebilir.
Bu yüzden ağladığınızda size yaklaşması şaşırtıcı değildir.
Köpek Sizin Korktuğunuzu da Anlayabilir mi?
Evet, korku ve stres sırasında ortaya çıkan beden dili ve davranış değişikliklerini de algılayabilir.
Örneğin siz bir şeyden korkup aniden gerildiğinizde köpeğiniz de çevreyi daha dikkatli incelemeye başlayabilir.
Bazı köpekler sahibinin tepkisini referans olarak kullanabilir.
Yani köpeğiniz bazen:
"Sahibim neden böyle davranıyor?"
gibi değil ama,
"Burada farklı bir şey var."
şeklinde çevresini yeniden değerlendirebilir.
Köpekler Sahiplerinin Ruh Halini Öğrenebilir mi?
Kesinlikle öğrenebilirler.
Sizi her gün gören bir köpek normal davranışınızı bilir.
Bu nedenle normalde:
Sakin konuşan → hızlı konuşmaya
Yavaş hareket eden → huzursuz hareket etmeye
başladığınızda değişikliği fark etmesi daha kolaydır.
Köpek açısından sizin "normaliniz" zamanla bir referansa dönüşür.
Köpeğiniz Sizi Stresli Görünce Size Oyuncak Getiriyorsa?
Bu çok güzel bir örnek.
Köpeğiniz oyuncak getiriyorsa bunun gerçekten sizi teselli etmek amacıyla yapıldığını kesin olarak söyleyemeyiz.
Belki:
"Oyun oynayalım."
demek istiyordur.
Belki sizin normal rutininizin değiştiğini fark edip etkileşim arıyordur.
Davranışı bağlamıyla değerlendirmek gerekir.
Her Köpek Aynı Tepkiyi Verir mi?
Hayır.
Bazı köpekler stresli sahibine yaklaşır.
Bazıları ise tam tersine uzaklaşabilir.
Özellikle kendi karakteri daha çekingen olan bir köpek, sahibinin gerginliğini fark ettiğinde daha fazla mesafe isteyebilir.
Bu yüzden:
"Köpeğim yanıma gelmedi, demek ki beni umursamıyor."
şeklinde düşünmek yanlış olur.
Köpekler Stresi Sadece İnsanlarda mı Fark Ediyor?
Hayır.
Köpeklerin diğer köpeklerin beden dili ve davranışlarına da son derece duyarlı olduğunu biliyoruz.
Bir köpek diğerinin gergin olduğunu:
duruş + hareket + ses + koku
gibi birçok ipucundan anlayabilir.
Bu nedenle köpeklerin sosyal iletişimi yalnızca havlama ve kuyruk sallamadan ibaret değildir.
Köpeğiniz Bazen Sizi Sizden Önce Fark Ediyor Olabilir
Köpeğiniz sizin:
"Bugün kötü bir gün geçiriyorum."
dediğinizi anlamıyor olabilir.
Ama sizin normal davranışınızdan saptığınızı çok erken fark edebilir.
Sesiniz biraz değişmiştir.
Daha hızlı hareket ediyorsunuzdur.
Daha fazla terliyorsunuzdur.
Yüzünüz farklıdır.
Konuşma biçiminiz değişmiştir.
Köpeğiniz bütün bu küçük sinyalleri bir araya getirerek sizin durumunuz hakkında bilgi toplayabilir.
Sonuç
Köpeklerin sahiplerinin stresini fark edebilmesi, insan-köpek ilişkisinin en ilginç taraflarından biridir.
Bunu tek bir yöntemle yapmazlar.
Koku + beden dili + ses + davranış + günlük rutin
birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle köpeğiniz siz stresliyken yanınıza gelip sessizce oturuyorsa bunu kesin olarak "seni teselli ediyorum" şeklinde yorumlamak yerine, onun sizdeki değişikliği fark edip size tepki verdiğini düşünmek daha doğru olur.
Belki de köpeğinizin en büyük özelliği, sizin söylemediğiniz şeyleri fark edebilmesidir.